توسط : سالهاست که بسیاری از مادران در زایشگاهها مجبورند در وضعیت خوابیده به پشت (درازکش) زایمان کنند. اما شواهد علمی مدرن تأکید دارند: زایمان یک فرآیند فعال است، نه منفعل! این باور که مادر باید سفت و سخت دراز بکشد، نه تنها درد را بیشتر میکند، بلکه میتواند روند زایمان را کُند سازد.
یک پروپوزال تحقیقاتی مهم در ایران، قصد دارد یک وضعیت ساده و قدرتمند را مورد آزمون قرار دهد: وضعیت سجده (Prostration Position).
بیایید ببینیم چرا متخصصان به این وضعیت ساده (که در آن مادر روی دستها و زانوها قرار میگیرد) امیدوارند و این تحقیق چه نتایجی را برای زایمان شما پیشبینی میکند.
💥 چرا نباید دراز بکشیم؟ درد فراتر از جسم است!
ماماها و پزشکان میدانند که درد شدید زایمان تنها یک مسئله فیزیکی نیست؛ بلکه یک بحران روانی است.
- دیستوشی روانی: وقتی درد شدید با ترس همراه میشود، بدن شما هورمونهای استرس مانند کاتکولآمینها ترشح میکند. این هورمونها دقیقاً همانهایی هستند که پیشرفت طبیعی و فیزیولوژیک زایمان را مختل میکنند.
- افزایش سزارین: ترس از همین درد غیرقابل کنترل، ریشه اصلی افزایش سزارینهای انتخابی است.
- خوابیده به پشت ممنوع: ماندن در وضعیت خوابیده به پشت نه تنها دردناکتر است، بلکه وزن رحم، بر روی عروق بزرگ فشار آورده و میتواند گردش خون به جنین را مختل کند.
راه حل: روشهای غیردارویی کنترل درد، مانند تغییر وضعیت بدن، به شما حس کنترل فعال داده و نقش محافظتی قوی در برابر استرس دارند.
🔎 قدرت وضعیت سجده (Prostration Position) چیست؟
وضعیت سجده یا چهار دست و پا (که از نظر بیومکانیکی به آن شباهت دارد) وضعیتی است که در آن مادر روی دستها و زانوهای خود قرار میگیرد و قفسه سینه را به سمت پایین (گاهی با کمک بالش) میآورد.
فواید علمی اثباتشده (از تحقیقات پیشین):
- قانون ۱ ساعت و ۲۲ دقیقه: متاآنالیزهای بزرگ نشان دادهاند که وضعیتهای فعال و غیرخوابیده میتوانند مرحله اول زایمان را به طور میانگین ۱ ساعت و ۲۲ دقیقه کوتاهتر کنند! (مطالعه لارنس و همکاران، ۲۰۱۳)
- کاهش مستقیم درد: مطالعاتی مانند گیزو (۲۰۱۴) نشان دادهاند که قرار گرفتن در وضعیت چهار دست و پا، به طور مستقیم به کاهش شدت درد کمک میکند.
- کمک به موقعیت جنین: وضعیت سجده میتواند به بهبود موقعیتگیری جنین در لگن کمک کرده و نزول سر را تسهیل کند.
📊 پژوهش ایرانی چه چیزی را هدف گرفته است؟ (جزییات علمی)
این کارآزمایی بالینی تصادفیشده (RCT) با دقت بالا طراحی شده تا تأثیر وضعیت سجده را در جمعیت مادران نخستزا ایرانی، به صورت علمی ارزیابی کند.
جزئیات کلیدی روششناسی که امنیت شما را تضمین میکند:
- جامعه آماری: حداقل ۸۰ مادر نخستزا که در بیمارستان آیتالله کاشانی جیرفت زایمان میکنند.
- شرط ورود: مادران باید بارداری کمخطر، تکقلو با وضعیت سر جنین رو به پایین داشته باشند و انقباضات زایمانی خودبهخودی شروع شده باشد.
- زمان شروع مداخله: وضعیت سجده دقیقاً از ابتدای فاز فعال زایمان (اتساع ۴ سانتیمتر) آغاز میشود.
- نحوه مداخله: مادران گروه مداخله، از ۴ تا ۱۰ سانتیمتر، به صورت متناوب (هر ۱ ساعت به مدت ۱۵ دقیقه) در وضعیت سجده قرار خواهند گرفت.
چه چیزهایی اندازهگیری میشود؟ (نتایج مورد انتظار)
پژوهشگران به دنبال این سه نتیجه معنادار هستند:
- شدت درد: با استفاده از مقیاس VAS (مقیاس دیداری درد، یک خطکش ۱۰ سانتیمتری) در ۴، ۱۰ سانتیمتر و در مرحله دوم زایمان سنجیده میشود.
- طول زایمان: میانگین طول مدت فاز فعال زایمان (از ۴ تا ۱۰ سانتیمتر) مقایسه میشود.
- رضایت مادر: میزان رضایت مادران از کل فرآیند زایمان اندازهگیری خواهد شد.
فرضیه اصلی: پژوهشگران انتظار دارند مادرانی که از وضعیت سجده استفاده میکنند، درد کمتری داشته باشند، زایمان کوتاهتری را تجربه کنند و رضایت بیشتری از فرآیند داشته باشند.
💡 پیام نهایی برای توانمندسازی شما
انتخاب وضعیت بدن، یک ابزار رایگان، ساده و قدرتمند در اختیار شماست که کاملاً در راستای مامایی مدرن و توانمندمحور است.
- حق انتخاب خود را بشناسید: در مورد وضعیتهای فعال و غیردارویی کنترل درد، با ماما و پزشک خود مشورت کنید.
- به بدن خود اعتماد کنید: اگر بدن شما به صورت غریزی میخواهد وضعیت خود را تغییر دهد، این یک سیگنال طبیعی برای تسکین و پیشرفت بهتر است.
این پژوهش یک گام مهم برای ایجاد شواهد سطح یک است تا وضعیتهای فعال مانند سجده، به بخشی استاندارد و غیرقابل مذاکره از مراقبتهای زایمان تبدیل شوند. با آگاهی، میتوانید برای بهترین تجربه زایمان برای خود و نوزادتان برنامهریزی کنید.
